Lễ đón nhận Di tích lịch sử – văn hóa cấp thành phố Chùa Thiền Quang, thôn Thái Khê

 Tham dự và chúc mừng buổi lễ có đồng chí Kiều Thị Nga – Ủy viên Ban Thường vụ, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã; đại diện các ban, ngành, đoàn thể của xã; Bí thư Chi bộ, Trưởng ban Công tác Mặt trận các thôn; đại diện nhà chùa, cùng đông đảo cán bộ và nhân dân thôn Thái Khê.

 Ông Lý Bá Sợi – Trưởng thôn Thái Khê đã trình bày báo cáo lịch sử chùa. Trước tháng 7/2025, chùa Thái Khê thuộc xã Cấn Hữu, huyện Quốc Oai; nay thuộc xã Kiều Phú, thành phố Hà Nội. Lược sử về xã Cấn Hữu trước đây như sau: Cấn Hữu nằm ven sông Tích – con sông chảy từ Đầm Long qua Bất Bạt, Quảng Oai, Tùng Thiện, Thạch Thất, Quốc Oai rồi hợp lưu với sông Bùi ở dưới cầu Tân Trượng. Bên kia sông Tích là vùng đồi núi của huyện, tiếp đến là rừng Ngang, dãy núi Vua Bà thuộc tỉnh Hòa Bình, với những dấu tích, truyền thuyết xưa truyền lại là vùng đất gắn với thời kỳ Hai Bà Trưng.

Vào thời Lê, Thái Khê cũng như Thượng Khê, Đĩnh Tú thuộc trại Nghĩa Bang. Về sau, trại Nghĩa Bang đổi tên thành xã Hữu Quang, thống hạt ba thôn, thuộc huyện An Sơn, phủ Quốc Oai, xứ Sơn Tây. Những năm đầu thế kỷ XX, Thái Khê là thôn thuộc xã Hữu Quang, tổng Thạch Thán, phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây.

Cùng với đình Thái Khê, chùa Thái Khê cũng được dựng từ lâu đời, trở thành trung tâm sinh hoạt tôn giáo của làng. Tuy nhiên, trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, địch đóng đồn bốt quanh khu vực đình – chùa Thái Khê, liên tục càn quét, đốt phá làng xóm. Do vậy, các công trình tín ngưỡng như đình, chùa, Văn chỉ đã bị phá hủy; người dân chỉ kịp di chuyển một số di vật đến nơi khác.

Đến năm 1951–1952, nhân dân thôn Thái Khê đã dựng lại đình – chùa tạm bằng tre, xoan tại khu đất cuối làng để làm nơi thờ Phật, thờ Thánh. Giai đoạn 1955–1956, tại vị trí đình – chùa hiện nay, Nhà nước xây dựng các công trình phục vụ cửa hàng bách hóa, ngân hàng và nơi đóng quân. Người dân chỉ dựng một gian nhỏ để đặt tượng Phật, nay đã xuống cấp.

Từ năm 2001, chùa bắt đầu được xây dựng lại Tam bảo bằng vật liệu kiên cố, dựng nhà Mẫu bên phải; đến năm 2024 tiếp tục xây dựng nhà Tổ. Chùa Thái Khê nằm trong quần thể cùng đình Thái Khê, có mối liên kết chặt chẽ với các di tích tín ngưỡng trong khu vực như đình Thượng Khê, đình Đĩnh Tú… đặc biệt thể hiện rõ trong các kỳ lễ hội truyền thống.

Chùa quay hướng Tây Tây Nam, tọa lạc tại đầu làng, gần trục đường chính và trong đê bao sông Tích. Theo quan niệm dân gian, vị trí đình – chùa được lựa chọn kỹ lưỡng, nằm trên thế "đầu cá chép" hướng ra sông Tích. Phía trước là các cánh đồng Lươn, Sòi, Nấm, Anh; phía sau và hai bên giáp khu dân cư đông đúc. Trước đây, khuôn viên di tích rộng và thoáng, song hiện nay đã thu hẹp do phát triển giao thông và dân cư.

 Tại buổi lễ, với những giá trị lịch sử, văn hóa và tâm linh tiêu biểu, đại diện Phòng Văn hóa – Xã hội xã Kiều Phú đã công bố Quyết định công nhận Di tích lịch sử – văn hóa cấp thành phố đối với chùa Thiền Quang, thôn Thái Khê.

 Đại diện Chi bộ thôn Thái Khê, đồng chí Lý Bá Sáng – Bí thư Chi bộ đã phát biểu bày tỏ niềm vui mừng, phấn khởi trước sự kiện chùa Thiền Quang được công nhận là Di tích lịch sử – văn hóa cấp thành phố. Đồng chí gửi lời cảm ơn sâu sắc tới các cấp lãnh đạo, các cơ quan chuyên môn, cùng toàn thể nhân dân đã quan tâm, ủng hộ trong quá trình hoàn thiện hồ sơ và tu bổ di tích. Đồng chí nhấn mạnh, đây là niềm vinh dự, tự hào của nhân dân thôn Thái Khê, đồng thời cũng là trách nhiệm lớn trong việc gìn giữ, bảo vệ và phát huy giá trị di tích. Trong thời gian tới, Chi bộ, Ban Công tác Mặt trận và nhân dân trong thôn sẽ tiếp tục đoàn kết, chung tay quản lý, tu bổ, tôn tạo di tích, gắn với phát huy giá trị văn hóa truyền thống, góp phần xây dựng đời sống văn hóa ở khu dân cư ngày càng phát triển bền vững.